giới thiệu bạn các bộ phận tổng quan của 1 chiếc loa âm trần

Xin gửi lời chào lời chúc sức khỏe thật tâm nhất với mọi thứ   bạn, những người yêu thích về âm thanh. Do cũng có sở thích là suy ngẫm đồ âm thanh nên trong bài viết này mình có viết bài chia sẻ về sơ lược về loa bằng tri thức hạn chế của minh. hi vọng bài viết có khả năng tích lũy thêm kinh nghiệm & có rất nhiều ích lợi cho các bạn đọc

CƠ BẢN VỀ CỦ LOA ĐIỆN ĐỘNG

một giới thiệu :

Chào một số bạn: trong dàn loa nghe nhìn có lẽ  loa  pc 658r  và micro là bộ phận kém phát triển nhất . ra đời từ hơn 100 năm qua quả thật nó không có thay mới gì đang kể. nó có thể coi như là 1 huyền thoại, các bạn nói về nó rất nhiều nhưng kết quả thường rất mông lung.

Loa có thực sự gian nan đến vậy không? Câu trả lời của mình là nó gồm nhiều cái rất đơn điệu , nhưng vì quá nhiều nên thực sự lựa chọn ra ra Đáp án cho nó thật sự là rất quá khó.

Trên thế giới một số doanh nghiệp thật sự có khả năng thiết kế ra nó rất ít( thiết kế chứ không phải sản xuất ứng dụng). đa số những cty này nằm ở một số nước Bắc Âu địa mà mà ngành khoa học có nhiều điều kiện để có thể phát triển như Scanpeak, Seas. các ngành khoa học để phát triển một  củ loa theo mình ít đặc biệt 3 ngành bao gồm : Điện từ trường; âm học; cơ học vật liệu. và cả tâm sinh lý học nữa( nếu có điều kiện mình sẽ nói rõ hơn).

Loa thực sự rất tệ, Chắc ít có thiết bị nào có khả năng tệ hơn nó được do đâu vậy.

Củ loa hay được xem là Transducer (bộ chuyển đổi năng lượng).

Nó chuyển từ tín hiệu điện (từ máy khuếch đại) thành chuyển động cơ (cuộn dây động voice coil) sau đó thông 1 màng bức xạ (màng loa cone) thay mới áp suất không khí làm nên  âm thanh. những thiết bị tệ về hiệu suất như bình acqui (Điện↔Hoá) hay tấm Pin mặt trời (Quang↔Điện) cũng tốt hơn nó gấp nhiều lần vì nó phải qua trung gian là cơ học (Điện-Cơ-Âm).

Ví dụ một cái loa có độ nhạy là 95dB( hiệu suất rất cao đó), đưa vào đó 100W điện ta có được khoảng 3W âm thanh, 97W  còn lại chỉ để nhún nhảy màng loa âm trần toa pc 648r & đốt nóng cuộn dây động thôi, quá hao phí.! hầu hết một số loa có hiệu suất khoảng 1 % thôi đó các bạn.

Với 1 bộ phận có cấu tạo chán như vậy nhưng chúng ta buộc lòng phải dùng vì Thời điểm này chưa ai nghĩ ra cách nào hay hơn cả, chắc phải 50 năm nữa, có khả năng khi đó ta có cách nào đó thay đổi trực tiếp áp suất không khí từ điện mà không bắt buộc phải hệ cơ học nào hết.

nghe nản quá ! không muốn nghiên cứu về nó nữa! Nhưng có thể vì tình yêu âm nhạc (ai mà không yêu nó chứ) mà một số kỹ sư vẫn miệt mài nghiên cứu và cho ra những thiết bị lấy hết hồn vía chúng ta chỉ từ 1 % nhỏ bé đó. bảo đảm 100% những kỹ sư thiết kế loa mê nhạc dữ lắm. Họ sử dụng khoa học phục vụ cho nghệ thuật, tôi coi họ như thánh sống vậy rất đáng quí trọng. Hiểu thêm một chút về loa tôi  biết có giúp chút gì cho việc nghe hát không, hay có khả năng Diy 1 cái loa cho riêng mình không? Nhưng bởi vì tài liệu về loa ở Việt Nam quá ít và cả triệu câu hỏi trên diễn đàn nên rất hi vọng bài này sẽ gíup 1 ít cho những bạn.loa toa tz 205 nhập khẩu không thuộc về những chuyên gia nó là của mọi thứ các bạn yêu âm nhạc, tôi nghĩ là vậy.

2. Cấu tạo củ loa:

2.Chức năng của một số thành phần:

a. Frame (Khung sườn loa):

dùng để gắn những thành phần, loại cao cấp thì bằng nhôm đúc, bình thường thì bằng sắt dập đôi khi còn được làm bằng nhựa. riêng đối với các  loa bổng và một số loa trung khung sườn thường kín (bít luôn đằng sau) khung sườn cũng là chổ cho các hãng thi thố tài năng , như loa bổng của B&W khung sườn phía sau làm bằng thủy tinh có hình dạng vỏ ốc giúp triệt tiêu hoàn toàn âm thanh từ phía sau màng loa. Khung sườn loa cho biết loa đó cao cấp cỡ nào còn về âm thanh không ảnh hưởng nhiều lắm chỉ mong sao nó đừng có bề mặt quá lớn gây phản xạ trực tiếp lại màng loa.

b. Surround, edge (viền nhún):

các  loa ngày xưa thì thường cùng chất liệu giấy ép với phần màng loa hoặc vải (xếp gấp lại) với loại này thì viền tương đối cứng & ảnh hưởng trực tiếp đến thông số kỹ thuật của loa, loại viền này nếu bị hỏng cần dán lại, không nên cắt ra làm lại bằng viền cao su mút thông thường. ngày nay khuynh hướng làm viền nhún càng mềm dẻo và bền là được, với loại này không may bị mục hay rách bạn có thể thay thế mà không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng (do độ cứng không đáng kể). Viền loa không phát ra âm thanh nó chỉ có tác dụng giữ kín hơi và độ mềm dẻo. Mặc dù thế nếu thay thế không đúng loại âm thanh sẽ rất không giống nhau . Nhìn vào viền loa trường hợp có kinh nghiệm bạn có khả năng nhận biết loa âm thanh như thế nào dùng vào việc gì Giả sử như viền gân vải có khả năng dùng loa trầm hoặc trung trầm, viền mút mềm đa phần dùng làm loa trầm, viền cao su dày nên chỉ sử dụng cho Sub điện.

c. Spider, Damper (màng nhện):

Là thành phần cực kỳ cần thiết & lao động nặng nhọc nhất trong củ loa, khi đưa nguồn tín hiệu điện vào,loa đi lại  nhưng phải luôn quay về vị trí cân bằng để tổ chức cho những tín hiệu theo sau. Nó hoạt động như 1 cái lò xo, độ cứng của nó tuỳ vào ý đồ nhà thiết kế, ngoài ra nó còn giúp cho cuộn dây hoạt động đúng tâm. Độ động của củ loa phụ thuộc rất lớn vào độ nảy của màng nhện(lò xo) này. Màng nhện chế tạo với hình dạng( các nếp gấp) không giống nhau , vật liệu khác nhau sẽ cho âm thanh không giống nhau . Việc sản xuất màng nhện tương tự như luyện thép, phải sử lý keo & thời điểm hấp nhiệt để đạt được độ cứng độ dẻo ước muốn . Loa nếu dùng quá lâu, sức mạnh quá lớn sẽ làm lão hoá (mỏi) màng nhện khiến âm thanh không thể còn rõ nét và ầm ì . Màng nhện quyết định chất lượng  củ loa về độ bền âm thanh theo thời điểm . Màng nhện bị hưu sẽ là một tai hoạ nếu bạn không thể tìm được đúng loại. một số  loa cao cấp nhu cầu phải có thời gian chạy rà chính là 1 phần tôi luyện cho màng nhện được làm việc tối ưu.

Magnet (nam châm):

thường có 3 loại Alnocol, Ferrite, neodymium:
Alnicol: là vật liệu sử dụng trong những  loa ngày xưa (1940-1965), dưới đây là loại có từ trường rất mạnh lúc này ít còn được dùng do rất mắc, loại này tuy tốt nhưng nếu hoạt động liên tục ở công suất cao sẽ dẫn tới sự truyền nhiệt độ từ cuộn dây vào nam châm làm cho nó giảm lực & không tự phục hồi, loại ferrite khi nguội lại có khả năng tự phục hồi từ trường.

Để cuộn dây hoạt động tối ưu nó cần được đặt trong 1 miền từ trường cao, miền này chính là khe từ nhỏ hẹp chỉ vài mm. Để tập trung thông lượng từ trường tại đây mọi người sử dụng các miếng sắt dẫn từ. phối hợp với thanh nam châm gọi chung là từ mạch.

Cấu tạo mạch từ (bao gồm nam châm & một số miếng sắt dẫn từ) của nam châm alnicol (thường là mạch nội từ) tốt về âm thanh hơn nếu so với cấu trúc mạch từ ferrite do có ít khoảng trống trong mạch khi hệ dao động ít gây ra tạp âm.

Ferrtie: có lực từ bé hơn alnicol ( cùng khối lượng)là loại dùng hay gặp nhất nó rẻ và khó bị khử từ khi làm việc ở sức mạnh cao. Thường mạch từ của Ferrite là loại ngoại từ.
Neodymium: Là sự kết hợp những điểm mạnh của 2 loại trên, từ mạnh & khó bị khử từ. không chỉ do gọn nó còn được sử dụng trong một số loa xe hơi, mic v.v. thời điểm này do giá thành đã giảm khá nhiều những hãngloa danh tiếng cũng đã sản xuất rất nhiều loa dùng vật liệu này.
Vật liệu từ không tác động đến chất lượng cao âm thanh, nam châm ferrite cũng cho lực từ mạnh nhưng sẽ cồng kềnh, một số vật liệu từ mạnh do nhỏ gọn sẽ nhận được cấu trúc mạch từ tối ưu hơn cho âm thanh.

Nam châm là loại vật liệu đặc biệt nó có thể bị khử từ khi nhiệt độ quá cao, nếu bị làm rớt cấu trúc của nó cũng thay đổi , nó không như cục sắt thông thường đâu.

Nếu cần dùng  âm thanh sức mạnh  lớn (loa sân khấu), bạn cần phải lựa chọn  củ loa có vòng ổn định từ (bằng nhôm hay đồng) trên Top plate hoặc miếng chụp trên pole Piece. Nó có nhiệm vụ hạn chế dòng điện xoáy bảo đảm  loa hoạt động thường xuyên ở sức mạnh cao.

Cuộn dây động (Voice coil):

Cấu tạo bao gồm lõi (bobin) là ống hình trụ dùng quấn dây lên đó, nó được để ở trong khe hở từ, một số  loa cao cấp khe từ này rất khít với cuộn dây động vì dưới đây là nơi tập trung năng lượng từ. từ khe càng bé mật độ từ càng cao. một số  loa thường thì  để cho an toàn khe từ có khả năng rộng hơn đôi chút tuỳ vào chất lượng cao .

Lõi để quấn dây cần làm bằng chất liệu không từ tính, phải nhẹ, phải cứng chắc & phải chịu được nhiệt độ cao đôi khi có thể lên đến 250 độ C. Hiện giờ hầu hết sử dụng Nhôm làm lõi vì nó có sức mạnh chịu đựng cao và rẻ tiền, loại nữa là giấy cũng rất tốt nhưng công suất  kém hơn. Loại cao cấp thì có Nomex. Cuộn dây làm bằng vật liệu không giống nhau sẽ cho thông số củ loa khác nhau , còn về mặt âm thanh chỉ trừ loại bằng Nhôm tuy có công suất cao nhưng âm thanh thì có một chút rào cản, do tần số cộng hưởng của vật liệu này nằm trong ngưỡng nghe.

Dây quấn:

loại thường gặp là dây tròn, không chỉ vậy còn có dây vuông và dây bầu dục. bởi độ trống của loại dây tròn tương đối lớn điều này gia tăng khối lượng, những loại kia thì tối ưu hơn. đối với  loa Đây là điều quan trọng . Vấn đề sử dụng dây vuông chỉ là thời gian , bởi nó tiết kiệm tới hơn 20%. Trong giai đoạn cái gì cũng đắt trước sau gì các cục biến áp cũng phải sử dụng dây vuông thôi.

Dây quấn hay gặp nhất là đồng, bằng nhôm phủ đồng bên ngoài , loại bằng nhôm thì có khối luợng nhẹ nhưng khó hàn và điện trở riêng cũng cao hơn đồng, loại bằng bạc thì quá tốt rồi nhưng cũng khó gắn kết & mắc nữa.

Thành phần keo trong cuộn dây động là quan trọng nhất, keo cũng phải nhẹ, phải chịu nhiệt độ cao phải chắc nữa. đa số keo trong Đây là loại đặc dụng khó kiếm ở Việt Nam.
Cuộn dây động làm việc theo 2 dạng thông dụng nhất: loại có cuộn dây lú ra ngoài ( Overhung Voice Coil) & loại nằm hoàn toàn trong khe từ ( Underhung Voice Coil):

đa số những  loa sử dụng kiểu cuộn dây nằm tràn ra ngoài (overhung voice coil) do nó giảm được cực nhiều nhiệt năng dẫn đến tăng công suất . Loại nằm hoàn toàn trong khe từ được dùng trong các  loa công suất  trung bình nhưng độ chân thực rất cao đặc tính kiểm soát khá tốt và tuyến tính trong giới hạn sức mạnh . Nhìn sơ qua những bạn đã thấy sự mắc tiền của nó, ngoài chất liệu còn nhiều hơn các tính chất của vật liệu cũng nhu cầu rất khắt khe. Nó phải mắc gấp 3,4 lần loại bình thường thì . Kỹ thuật này thường dùng trong một số  loa bổng & những loa dòng Ultra Hiend.

Ngoài ra còn có loại voice coil dạng kéo đẩy với 2 miếng sắt dẫn, nhằm triệt tiêu độ méo,
loại có 2 cuộn dây riêng biệt sử dụng cho loa Sub Stereo.

Số lớp dây quấn thông dụng là 2 hoặc 4, số lớp này tùy vào ý đồ chỉ số kỹ thuật mà người kỹ sư mong muốn , dây lớn dây nhỏ cũng như vậy. Không nên mở rộng khe từ để quấn dây to, hay quấn nhiều lớp hơn, vì khối lượng của voice coil phải tương thích với chỉ số từ trong khe. Khi quấn dây to hoặc nhiều lớp khối lượng tăng mà năng lượng từ không đủ sẽ dẫn đến giảm hiệu suất, chính vì thế  âm thanh sẽ bé hơn nhất là ở dãi tần cao, gây lầm lẫn là tăng âm trầm.Do hiệu suất giảm nên cuộn dây sẽ nóng lên không tốt cho loa và cả máy khuếch đại.

Cuộn dây bị cháy có thể quấn lại được, chất lượng tuỳ thuộc vào mức độ tinh xảo tay nghề ( cái này thì Việt Nam mình rất khéo), chỉ cần sử dụng đúng keo chất lượng thì có thể nói là bảo đảm , vì đa số những công đoạn ráp loa đều làm bằng tay cả.

tiện đây nói thêm về râu loa ( tisel wire), việc cuộn dây này phải nhanh & chính xác thời gian lớn nhất là 3 giây cho một mối hàn (càng nhanh càng tốt), nhất là dây nối từ cuộn dây động tới râu. nguyên do để lâu dây đồng sẽ cháy giòn khi hoạt động bị gãy thì rất đáng tiếc . các bạn diy loa nếu gắn socket thì không sao, nếu hàn trực tiếp lên đó cũng chú ý điều này .
Màng loa (cone paper) :

cần phải hình dung khi chưa gắn màng loa vào bạn đưa nguồn tín hiệu nhạc vào, loa nhún nhảy như là động cơ bình thường, nó sẽ không phát ra âm thanh. Muốn có âm thanh bạn cần phải thay mới áp suất không khí bằng cách gắn vào đó 1 màng loa phía dưới đây là cái độc nhất phát ra âm thanh mà chúng ta có thể nghe được, các phần trước đó được hiểu như bộ lái điều khiển bằng tín hiệu điện. Nói nôm na sự truyền động từ cuộn dây giống như cái dùi của một anh đánh trống & anh này được điều khiển bằng nguồn tín hiệu điện vậy thôi. Vậy thì màng trống( màng loa) bằng vật liệu nào sẽ cho ra âm thanh kiểu đó, trống da nghe khác trống nilon chứ. Để tạo 1  củ loa khi chưa có màng loa những chương trình máy tính ngày nay rất dễ dàng tổ chức được bằng phương pháp dịch ngược các thông số nhu cầu . Lý thuyết thiết kế ở Đây là điện ,từ & cơ học.

có thể bạn nghe ở đâu đó loa này có âm thanh là trung thực , là chính xác. việc này làm tôi nhớ lại 1 Bác nào đó trên diễn đàn hình như là Bác Via @ không có cái loa nào nghe tuyệt vời hơn cây ghita 200 ngàn của tui, & bản thân tôi cũng thấy vậy. Cứ nghĩ tới cái dùi đánh vào cái trống làm tôi rất nản vì màng loa bây giờ là một nhạc cụ rồi.

Để làm được 1 nhạc cụ cần thiết đặc biệt nó phải nghe thấy hay (cái này có trời mới biết sao nó hay) Giả sử như có cây violon của ông nào đó bên Ý hay nhất thế gian ai cũng đồng ý & những cây Violon khác muốn chiếm ngôi thì cứ tới đó mà thi thố. Mỗi 1 nhạc cụ đã có tuổi đời hàng trăm năm, quá trình đó những nghệ nhân các bước hoàn thiện nó và tới giờ cũng vậy, làm nhạc cụ hay không phải là chuyện dễ dàng gì.

những bạn nói làm thế nào  loa là một nhạc cụ được chứ nó là một thiết bị điện tử rõ ràng mà, nếu màng loa có khối lương bằng không( là không thể ) thời điểm đó nó sẽ không có khối lương riêng không có tần số riêng cũng như không có âm sắc thời điểm đó tín hiệu như nào nó sẽ phát y như vậy, tiếc là không như vậy, đừng khóc cho tôi(loa) Achentina.

Nghĩa là âm thanh phát ra từ loa sẽ không chân thực (trừ loa ghita điện cái này có thời điểm nói sau nhe những Bác), việc một  loa có thể tái tạo cụ thể mọi  nhạc cụ lại càng không có khả năng . & cũng không có một cái loa nào trên thế giới được chọn lựa để tham chiếu cả, vì không có chuẩn nên cuối cùng tất cả được đặt  trên đôi tai vàng dành cho bạn , bạn nghe thấy hay tức là nó hay khỏi bàn.

Màng loa là điểm quyết định loa bạn có thể sẽ nghe hay như thế nào . Là phần cần thiết nhất là phần mà mọi người yêu hay ghét loa này & loa khác, là cái mà bạn chẳng thấy chút cảm xúc nào với một cặp loa 20.000USD, trong lúc lại ngất ngây với cặp loa ít tiền hơn những 10 lần. miễn sao là là bạn biết chân thực với chính mình bạn dường như sẽ có những lựa chọn đúng đắn, tiền là của mình nghe ca nhạc cũng là mình mà.

Giá tiền của một  cặp loa không nói lên giá trị của nó đối đến các bạn , thước đo giá trị cho nó chính là thời điểm bạn dành nghe nó hót.

Bạn  có 1  cặp loa 10tr đã nghe đến một   năm rồi, 1 ngày bạn nghe tầm 30p, một người sành âm thanh ghé qua loa này là hifi thôi trường hợp có tiền nên đầu tư mua loa ABC  gì đó còn thường hay gọi là loa Hi end, giá 30tr, bạn mua về rất háo hức thời gian đầu 1 ngày nghe 4,5 tiếng, tiếp đó không hiểu lý do gì thời gian bạn dành cho nó càng ngày ít , & ít hơn rất nhiều so với cặp loa cũ, có khả năng  cặp loa bạn vừa bán đi có khả năng là cặp loa hay nhất đối đến bạn , và chỉ mình bạn mới am hiểu thôi. không nên nghe ai hết bắt buộc phải nghe bằng chính  mình, đừng mua bắt buộc phải tặng cho bản thân mình thứ mình mong muốn nhất. Chia sẽ sự vui vẻ với những bạn đã có một cặp loa đúng ý mình, bạn thật hạnh phúc.