TCVN 4851-89 (ISO 3696-1987)
đúng
chuẩn này quy định một số đòi hỏi & biện pháp thử phù hợp cho ba loại nước
dùng sử dụng trong phòng thí nghiệm để phân tích các hóa chất vô cơ.
đạt
chuẩn này không áp dụng cho nước để phân tích vết hữu cơ, phân tích các chất làm
việc bề mặt, hoặc phân tích sinh học thay y tế.
Trong
các trường hợp, khi có các cách phân tích quan trọng nhất là cần sử dụng nước vô
trùng, không chứa sunfua hoặc có một sức căng bề mặt nhất định, phải tiến hành
thử nghiệm, tinh chế hoặc lọc sạch nước cho thêm .
1. Mô tả nước
Nước
là chất lỏng trong suốt, không màu khi quan sát bằng mắt thường.
2. Phân loại nước
đạt
chuẩn này quy định ba loại nước như sau:
2.1.
Nước loại một.
chưa
có chất nhiễm bụi bẩn hoà tan hoặc keo ion & hữu cơ, đáp ứng những đòi hỏi
phân tích nghiêm ngặt nhất, bao gồm cả các đòi hỏi về sắc ký chất lỏng đặc tính
cao; cần được chế tạo bằng cách xử lý tiếp từ nước loại 2 (giả dụ xuyên qua
ngược hoặc loại bỏ ion hóa sau đó xử lý qua một màng lọc có kích cỡ lỗ 0,2 mm để
loại bỏ một số chất dạng hạt hoặc chưng cất lại ở một máy làm bằng silic axit
nóng chảy.
2.2.
Nước loại 2.
Có
rất ít chất nhiễm bẩn vô cơ, hữu cơ hoặc keo, thích hợp cho các mục tiêu phân
tích nhậy, gồm có cả quang phổ hấp thu nguyên tử (AAS) & xác định nhiều
thành phần ở lượng vết; phải được chế tạo , giả sử như như bằng phương pháp
chưng cất các lần, hoặc bằng cách loại bỏ ion hóa hoặc xuyên qua ngược sau đó
chưng cất.
2.3.
Nước loại 3.
phù
hợp với hầu hết nhiều phòng thử nghiệp làm việc theo biện pháp ướt và điều chế
các dung dịch thuốc thử; nên được sản xuất , giả sử như như bằng biện pháp chưng
cất một lần, khử ion hóa hoạc xuyên qua ngược. Nếu không có quy định nào khác,
loại này được sử dụng cho phân tích thông thường.
Chú
thích, nguồn nước đưa ra ban đầu là nước uống được & sạch. Nếu nước bị nhiễm
bụi bẩn nặng về bất kỳ phương diện nào, cũng cần phải được xử lý trước.
3. yêu cầu
Nước
phải thoả mãn đầy đủ các hạn mức & đòi hỏi trong bảng. phương pháp thử được
tiến hành bằng nhiều cách quy định ở phần 6.
|
Tên chỉ tiêu
|
Mức nhiều chỉ tiêu
|
cách thử
| ||
|
Loại 1
|
Loại 2
|
Loại 3
| ||
|
1.Độ pH ở 250 C phạm vi bao hàm
2. khả năng dẫn điện ở 250 C tính bằng mS/m,
không nhiều hơn
3.Chất oxy hoá.số lượng oxy( O) tính bằng mg/l
không cao hơn ...
4.Độ hấp thu ở 254 nm và chiều dày 1 cm, tính
bằng đơn vị hấp thu , không nhiều hơn ...
5.hàm lượng cặn sau khoảng thời gian bay hơi ở
1100C tính bằng mg/kg không lớn hơn ...
6. hàm lượng silic dioxit (SiO2) tính bằng mg/l,
không nhiều hơn ...
|
Không áp dụng (xem chú thích 1)
0,01 (xem chú thích 2)
Không dùng (xem chú thích 3)
0,001
Không sử dụng (xem chú thích 3)
0,01
|
Không dùng (chú thích 1)
0,1
(xem chú thích 2 )
0,08
0,01
1
0,02
|
5,0 đến 7,5
0,5
0,4
Không quy định
2
Không quy định
|
Điều 6.1
Điều 6.2
Điều 6.3
Điều 6.4
Điều 6.5
Điều
6.6
|
Chú
thích:
1)
Do những gian nan trong việc giá trị pH của nước sạch khuẩn cao & giá trị đo
được hay không chắc chắn , nên không quy định giới hạn pH của nước loại 1 và
loại 2.
2)
Giá trị độ dẫn điện của nước loại 1 & loại 2 ứng với nước vừa điều chế xong;
trong bảo quản nước có thể bị nhiễm bẩn bởi cacbon trong bầu khí quyển và chát
kiềm của bao bì thuỷ tinh tan vào nước, dẫn tới một số thay mới độ dẫn điện
.
3)
Không quy định giới hạn chất oxy hóa được về cặn sau khoảng thời gian bay hơi
của nước loại 1 vì khó có phép thử thích hợp ở mức tinh khiết này. Mặc dù thế ,
hiệu quả của nước được bảo đảm do sự phù hợp với một số đòi hỏi khác & do
cách điều chế.
4. Lấy mẫu
Lấy
từ lô nước lớn một mẫu nước đại diện không ít hơn 21 để xét nghiệm theo quy định
này.
Chú
thích. Mẫu này được sử dụng để kiểm tra khả năng dẫn điện của nước loại 1 và
loại 2 (xem 6.2.2).
Mẫu
phải để trong một bình chứa thích hợp , sạch sẽ, kín chỉ dành riêng để đựng mẫu
nước, có kích cỡ sao cho mẫu chưa đầy hoàn toàn. Phải giữ gìn cẩn thận để hạn
chế mọi nguy cơ nhiễm bẩn mẫu.
có
thể dùng nhiều bình chứa đã gì hóa (có nghĩa là bình chưa được luộc sôi ít nhất
2h trong dung dịch axit clohydric c(HCl) = 1mol/l; sau đó hai làn mỗi lần 1h
trong nước cất; làm bằng thuỷ tinh bo-silicat cũng như một số bình chất dẻo trơ
phù hợp . (giả dụ polietilen polypropylen) nhưng chủ yếu phải bảo đảm mẫu không
bị tác động do bảo quản, quan trọng nhất là là đối với chất oxy hóa & hấp
thụ .
4. Bảo quản
Trong
bảo quản, nước có khả năng bị nhiễm bụi bẩn do hoà tan một số thành phần chủ yếu
dễ tan của bình chứa bằng thủy tinh hay chất dẻo hoặc do hấp thụ cacbon dioxit
và nhiều chất bẩn khác của khí quyển trong phòng thử nghiệp . Vì lý do trên,
không được bảo quản nước loại 1 & loại 2: nước sau thời gian điều chế được
sử dụng ngay như quy định 2: nước sau thời gian điều ché được sử dụng ngay như
quy định. Mặc dù vậy , nước loại 2 có thể được điều chế với lượng vừa phải &
bảo quản trong các bình chứa thích hợp , trơ, sạch, kín, đầy & đã được tráng
bằng nước cùng loại.
Việc
bảo quản nước loại 3 không phức tạp, nhưng một số bình chứa và Điều kiện bảo
quản phải giống như việc bỏ quản nước loại 2.
Bình
chứa để bảo quản chỉ nên dành riêng cho một loại nước.
6. cách thử
nhiều
phép xác định quy định trong mục này cần được tiến hành trong cùng một khí quyển
chưa có bụi, sạch và phải có những cách thận trọng thích hợp để ngăn ngừa mọi
nhiễm bẩn mẫu & các phần mẫu thử.
6.1.
Đo pH
6.1.1.
sản phẩm
thiết
bị thông thường trong phòng thí nghiệm & pH mét, có trang bị một điện cực
thuỷ tinh & một điện cực so sánh Ag.AgCl.
6.1.2.
cách tiến hành
Chuẩn
hóa pH mét (6.1.1) theo hướng dẫn của người chế tạo , sử dụng nhiều dung dịch
đệm có ý nghĩa pH từ 4,0 đến 8,0. Chuyển mẫu thí nghiệm vào cốc và điều chỉnh
khoảng nhiệt độ của nước đến 25 ± 1oC. Nhúng các điện cực và xác định pH.
6.2.
độ dẫn điện
6.2.1.
sản phẩm
thiết
bị thông thường trong phòng thử nghiệp .
6.2.1.1.
Bình nón, có một ống bảo hiểm chứa các hạt vôi-xút hệ chỉ thị.
6.2.1.2.
Máy đo khả năng dẫn điện với bình đo dịch chuyển được, là loại bình đo độ dẫn
điện trực tiếp có bộ chỉnh nhiệt độ hoàn toàn tự động , để đo nước loại 1 &
loại 2.
Chú
thích - Nếu máy đo không có bộ chỉnh khoảng nhiệt độ phải lắp một bộ thay thế
nhiệt, có thể điều chỉnh khoảng nhiệt độ của nước thử nghiệm ở 25 ± 1oC.
6.2.1.3.
Máy đo khả năng dẫn điện để đo nước loại 3.
6.2.2.
phương pháp tiến hành.
6.2.2.1.
Nước loại 1 và loại 2
sử
dụng máy đo độ dẫn điện (6.2.1.2) được bộ chỉnh nhiệt độ ở 25 ± 10C để đo độ dẫn
điện .
6.2.2.2.
Nước loại 3
Chuyển
400 ml mẫu vào bình (6.2.1.1) lắp ống bảo hiểm & điều chỉnh nhiệt độ của
nước đến 25 ± 1oC. sử dụng máy đo độ dẫn điện (6.2.1.3) để đo độ dẫn điện theo
hướng dẫn dùng của người sản xuất .
6.3.
Thử giới hạn chất oxy hóa
Chú
thích. một số giới hạn tương đương với chất oxy hóa biểu thị bằng miligam oxy
(0) trên lít, là 0,08 và 0,4 đối với nước loại 1 & loại 3.
6.3.1.
Thuốc thử
dùng
nước loại 2 để điều chế nhiều dung dịch thuốc thử sau:
6.3.1.1.
Axit sunfuric, dung dịch khoảng 1 mol/l
6.3.1.2.
Kali pemanganat, dung dịch tiêu chuẩn , c(1/5KMnO4) = 0,01 mol/l
6.3.2.
phương pháp tiến hành.
6.3.2.1.
Mẫu thử
1000
ml nước loại 2 hoặc 200 ml nước loại 3
6.3.2.2.
Thử
Cho
10 ml dung dịch axit sunfuric (6.3.1.1) & 1,0ml dung dịch kali pemanganat
tiêu chuẩn (6.3.1.2) và mẫu thử (6.3.2.1), đun sôi trong 5 phút. kiểm tra xem
màu của phối hợp không bị biến đổi hoàn toàn.
6.4.
Đo độ hấp thu
6.4.1.
thiết bị
thiết
bị , dụng cụ trong phòng thí nghiệm thông thường
6.4.1.1.
Quang phổ kế, có bộ chọn xử lý biến đổi liên tục hoặc.
6.4.1.2.
Quang phổ kế, có bộ chọn xử lý biến đổi không liên tục , có trang bị các kính
lọc bảo đảm độ truyền tối đa ở miền lân cận 254 nm.
6.4.1.3.
Cuvet làm bằng cùng vật liệu silic dioxit chiều dày 1cm và 2cm.
Chú
thích - Nếu quang phổ kế không đủ nhạy, có khả năng tăng cường độ nhayh bằng
nhiều cuvet đầy hơn.
6.4.2.
cách tiến hành
Đổ
đầy mẫu vào cuvet 2cm (6.4.1.3) đo độ hấp thu bằng quang phổ kế (6.4.1.1) ở độ
dài sóng khoảng 254 nm bằng bằng quang phổ kế (6.4.1.2) có một số kính xử lý phù
hợp , sau đó điều chỉnh độ hấp thu về không (0) đối với cùng mẫu nước có trong
cuvet 1cm.
6.5.
Xác định cặn sau thời gian bốc hơi khi đun nóng ở 110oC
6.5.1.
thiết bị
sản
phẩm của phòng thử nghiệp thông thường
6.5.1.1.
Bình bay hơi quay, dung tích khoảng 250 ml.
6.5.1.2.
Bể hơi nước.
6.5.1.3.
Đĩa bằng bạch kim, silic dioxit hoặc thủy tinh bosilicat, có dung tích
100ml.
6.5.1.4.
Tủ sấy có khả năng đạt 110 ± 2oC.
6.5.2.
Mẫu thử
Chuyển
1000 ml mẫu thí nghiệm vào một ống có nút
6.5.2.1.
Xác định
Cho
100 ml mẫu thử vào bình bay hơi quay sạch và khô (6.5.1.1) & chưng cất ở bể
hơi nước (6.5.1.2) dưới áp suất giảm. Khi nước bốc hơi, thêm thường xuyên mẫu
thử cho đến khi toàn bộ mẫ thử bay hơn đến khoảng 50 ml.
Đĩa
(6.5.1.3) sấy trước 2h trong tủ sấy ở 110 ± 2oC, để nguội trong bình giữ ẩm
& cân chính xác đến 0,0001g. Chuyển định lượng cặn vào đĩa với 2 lần nước
mẫu, mỗi lần khoảng 5ml. Bốc hơi cặn cho đến khô trong bể hơi nước. Chuyển đĩa
& cặn từ bể hơi nước vào tủ sấy đã đạt 110 ± 2oC & sấy khoảng 2h. Lấy
đĩa ra khỏi lò, để nguội trong bình giữ ẩm đến khoảng nhiệt độ phòng và cân
chính xác đến 0,0001 g. Sấy lại, làm nguội & cân đến khi hiệu số giữa hai
lần cân tiếp theo nhau không vượt quá 0,0002 g.
6.5.3.
Biểu thị kết quả
Cặn
sau khoảng thời gian bay hơi & đun nóng ở 110oC, biểu thị bằng miligam trên
kilogam, vẽ số bằng với khối lượng , biểu thị bằng miligam cặn của làm không đến
trọng lượng không đổi.
6.6.
Thử giới hạn vẽ silic dioxit phản ánh .
Chú
thích. Giới hạn tương đương với số lượng silic dioxit biểu thị bằng miligam SiO2
trên lít, là 0,01 và 0,02 cho nước loại 1 và loại 2 tương ứng .
6.6.1.
Thuốc thử
6.6.1.1.
Silicdioxit, dung dịch chuẩn 1 (dung dịch đặc).
Cân
1 g silic dioxit tinh khiết nghiền mịn (99,9% SiO2) đã sấy khô ở 110oC chính xác
đến 0,0001 g cho vào đĩa bạch kim (6.5.2.3). Thêm 4,5 g natri cacbonat (Na2CO3
khan) và trộn cẩn thận mẫu bằng một đũa thuỷ tinh khô, đầu tròn. Rải phối hợp
vào giữa đĩa & san bằng sao cho mẫu chiếm một vị trí khoảng 300 mm đường
kính. Phủ phối hợp bằng 0,5 g natri cacbonat, sau đó nhẹ nhàng quét các phần còn
dính trên đĩa thuỷ tinh cho vào đĩa.
Đậy
đĩa bằng một nắp bạch kim & đặt vào lò nung (6.6.2.3) ở 300 ± 400oC. Nung
nóng phối hợp , từ từ đưa khoảng nhiệt độ lên trong khoảng 10 phút hoặc cho đến
lúc nóng chảy hoàn toàn. Lấy đĩa ra khỏi lò và nhẹ nhàng lắc tròn để thu gọn
khối lượng nóng chảy. Để nguội, rửa chất nóng chảy dính ở mặt dưới của nắp bằng
nước nóng, thu vào chén; sau đó hoà tan khối nóng chảy bằng nước nóng, để nguội,
chuyển dịch dung dịch vào một bình định mức dung tích 1000 ml, pha loãng đến
vạch và lắc kỹ.
Chuyển
dung dịch vào bình chất dẻo để bảo quản 1ml dung dịch chuẩn này chứa 1mg
SiO2.
6.6.1.2.
Silic dioxit dung dịch chuẩn II (dung dịch loãng).
Chuyển
5,0 ml dung dịch chuẩn silic dioxit (6.6.1.1) vào một bình định mức dung tích
1000 ml, pha loãng đến vạch & lắc kỹ.
1ml
dung dịch chuẩn này chứa 0,005 mg SiO2 – Khi nào dùng mới pha dung dịch này.
6.6.1.3.
Amoni molip đặt trong cùng một hỗn hợp 80ml nước và 20ml dung dịch axit sunfuric
(6.6.1.5), không đun nóng. Bảo quản trong bình chất dẻo.
6.6.1.4.
4-metylamino phenol sunfat (Metol) dung dịch chỉ thị.
Hoà
tan 0,2 g metol và 20 g kali disunfit (kali metabisunfit) trong 100 ml nước,
không đun nóng, bảo quản trong chai chất dẻo.
loại
bỏ dung dịch sau 4 tuần hoặc khi bắt đầu có dấu hiệu phân hủy.
6.6.1.5.
Axit sunfuric, c(H2SO4) khoảng 2,5 mol/l – sunfuric, d = 1,84 g/ml vào nước vừa
đủ để có 1000 ml dung dịch. Bảo quản trong bình chất dẻo.
6.6.1.6.
Axit oxalic, dung dịch 50 g/l.
6.6.2.
thiết bị
thiết
bị của phòng thí nghiệm thông thường &
6.6.2.1.
Đĩa bằng bạch kim, có dung tích khoảng 250 ml
6.6.2.2.
các ống Netsle giống nhau, dung tích 50 ml
6.6.2.3.
Lò nung có khả năng đạt 300 ± 400oC.
6.6.2.4.
Bếp biện pháp thuỷ, có khả năng đạt khoảng 60oC.
6.6.3.
biện pháp tiến hành
6.6.3.1.
Mẫu thử
Lấy
520 ml nước loại 1 hoặc 270 ml nước loại 2.
6.6.3.2.
Thử
Cho
bốc hơi mẫu thử (6.6.3.1) trong đĩa (6.6.2.1) liên tiếp từng ít một việc có được
một thể tích nước cuối cùng là 20 ml. Thêm vào 1 ml dung dịch amoni molipdat
(6.6.1.3). Sau đúng 5 phút, bổ sung 1ml dung dịch axit oxalic (6.6.1.6) và trộn
kỹ. sau 1 phút, thêm vào 1ml dung dịch metol (6.6.1.4) & đun nóng trong 1
phút trên bếp cách thuỷ (6.6.2.4), giữ ở khoảng 60oC. Chuyển dung dịch vào một
trong các ống Netsle (6.6.2.2).
Chuẩn
bị một dung dịch mẫu chuẩn theo cùng cách tiến hành nhưng sử dụng một phối hợp
19,0 ml mẫu & 1,0 ml dung dịch chuẩn silic dioxit (6.6.1.2) thay cho 20ml
thu được do làm bốc hơi mẫu thử (6.6.3.1). Chuyển dung dịch vào một ống Nesle
khác (6.6.2.2).
Nhìn
thẳng từ trên xuống , xét nghiệm để cường độ màu xanh tạo nên trong dung dịch
thử không vượt quá cường độ màu tạo nên trong dung dịch chuẩn.
7. Biên bản thử nghiệm
Mỗi
biên bản phải bao gồm các đặc trưng dưới đây :
- Ký hiệu mẫu.
- Chỉ dẫn phương pháp đã dùng ;
- Kết quả & phương phps biểu thị đã sử dụng
- bất cứ nét đặc biệt bất thường nào đánh giá được trong quá trình xác định
- bất cứ thao tác nào không có trong đúng chuẩn này hoặc được coi như là tuỳ ý dùng .
đạt
chuẩn này hoàn toàn phù hợp với ISO 3696 – 1987.






0 nhận xét:
Đăng nhận xét